29 IX Kult Aniołów w roku kościelnym

Według Listu do Hebrajczyków aniołowie są „duchami przeznaczonymi do usług, posłanymi na pomoc starającym się posiąść zbawienie” (1,14). Choć wymykają się spod naszego zwykłego poznania, ich istnienie nigdy nie podlega w Biblii wątpliwości. Gdy z biegiem roku Kościół odsłania tajemnice zbawienia dokonanego przez Chrystusa, na każdym z tych etapów odnajdujemy obecność aniołów.

Nim usłyszymy ich, zwiastujących pasterzom narodzenie Zbawiciela i śpiewających „Chwała na wysokości Bogu, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania”, spotykamy ich w okresie Adwentu: w zwiastowaniu Zachariaszowi zapowiadającym poczęcie Jana Chrzciciela, w pozdrowieniu Maryi i zwiastowaniu Jej woli Najwyższego oraz w upewnieniu Józefa, męża

Maryi, że „z Ducha Świętego jest to, co się w niej poczęło” (Mt 1, 20).
Ewangelia z bożonarodzeniowej Mszy o północy jest osnową dla tekstów Liturgii Godzin w dniu Narodzenia Pańskiego. Śpiew aniołów słyszy się w sposób specjalny w hymnach oficjum, np. w hymnie z Jutrzni: „Niech się raduje chór niebieski i aniołowie, niech śpiewają Bogu”, a także w antyfonach i w śpiewie kolęd (np. „Anioł pasterzom mówił”).

W Niedzielę po Bożym Narodzeniu (rok A) Ewangelia mówi o ukazaniu się anioła św. Józefowi nakazując mu ucieczkę do Egiptu wraz z Maryją i Dzieckiem, a po śmierci Heroda - powrót do Nazaretu.

Podobnie, zanim usłyszymy aniołów zwiastujących trzem kobietom zmartwychwstanie Jezusa, spotkamy się z nimi dwa razy: przede wszystkim w I Niedzielę Wielkiego Postu: „Zbliżyli się aniołowie i służyli Mu”(Mt 4, 11), a następnie w Niedzielę Palmową Męki Pańskiej (rok C): Ewangelia św. Łukasza mówi wówczas o aniele umacniającym Jezusa podczas agonii w Ogrójcu.

Każdy z Ewangelistów świadczy, że aniołowie byli zwiastunami zmartwychwstania. U św. Mateusza (28, 2) czytamy: „I oto nagle ziemia zadrżała silnie. Anioł Pański zstąpił z nieba”. Marek relacjonuje: gdy niewiasty „weszły do grobowca i zobaczyły młodzieńca siedzącego z prawej strony w białej szacie, osłupiały z przerażenia” (16, 5). Łukasz podaje: „Wszedłszy zaś do środka nie znalazły ciała Pana Jezusa. I kiedy z tego powodu nie wiedziały co robić, oto dwaj mężczyźni w lśniących szatach stanęli obok nich” (24, 4). Podobnie o spotkaniu niewiast z dwoma aniołami informuje Jan: „Maria Magdalena (...) zobaczyła dwóch aniołów okrytych bielą, którzy siedzieli tam, gdzie było złożone ciało Jezusa” (20, 12).

Na podstawie Ewangelii św. Łukasza i św. Jana, opowiadającej o trzech niewiastach, które w wielkanocny poranek, niosąc wonne olejki, udały się do grobu, aby namaścić ciało Jezusa, powstała jedna z najstarszych (jeśli nie najstarsza), polska pieśń wielkanocna: „Chrystus zmartwychwstan jest”. Jej tekst odnaleziono na marginesie płockiej księgi liturgicznej z 1365 r. Ta pieśń głosi: „Gdy nad grobem stały, rzekł im anioł biały: Nie bójcie się dziewice, ujrzycie Boże lice. Alleluja”.

Przy współudziale aniołów otwieramy uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego. Diakon (kapłan) śpiewający podczas ceremonii w Wielką Sobotę Orędzie Paschalne, kieruje do aniołów wezwanie do radości: „Weselcie się już zastępy aniołów w niebie”. Aniołowie są obecni także podczas uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego. Do wpatrujących się w niebo uczniów Chrystusa, aniołowie mówią: „Mężowie Galilejscy, dlaczego stoicie z oczami utkwionymi w niebo? Jak widzieliście Go wstępującego w niebo, tak przyjdzie w chwale. Alleluja” (śpiew rozpoczynający Mszę św.). Te słowa powtórzą się także w tekście pierwszego czytania, niosąc w podwójny niejako sposób nadzieję uczestnikom uroczystości.

Okres zwykły w ciągu roku naznaczony głoszeniem Dobrej Nowiny wszystkim narodom, przywodzi na myśl powrót Pana na ziemię przy końcu czasów. Wówczas także będą obecni aniołowie: „Kiedy Syn Człowieczy przyjdzie w chwale, w otoczeniu wszystkich aniołów swoich, zasiądzie na tronie chwały” (Mt 25, 31). Ten tekst jest czytany w roku Mateusza, w uroczystość Chrystusa Króla, czyli w ostatnią niedzielę roku kościelnego.

We Mszy świętej z uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, w wersecie przed Ewangelią, śpiewamy: „Maryja została wzięta do nieba, radują się zastępy aniołów”. Maryja jest Panią aniołów, jak śpiewamy w antyfonie „Witaj Królowo nieba, witaj Pani aniołów”. Taką pozycję Matki Bożej potwierdza responsorium z II Nieszporów tejże uroczystości: „Maryja Dziewica została wyniesiona ponad chóry aniołów”.

Liturgia była natchnieniem artystów, którzy malując obrazy Wniebowzięcia, przedstawiali Maryję Pannę wstępującą do nieba w gronie anielskim.

Poza cyklem świąt Pańskich i obchodów ku czci Maryi Panny, spotykamy aniołów także w innych obchodach roku liturgicznego, a więc: w uroczystość św. Józefa (19 marca), Zwiastowania Pańskiego (25 marca), Narodzenia Jana Chrzciciela (24 czerwca), Świętych Piotra i Pawła (29 czerwca) i Wszystkich Świętych (1 listopada).

Piszę o tym, ponieważ w dniach: 29 września i 2 października dwa razy oddajemy cześć Aniołom: 29 września (święto Archaniołów: Michała, Gabriela i Rafała) oraz 2 października (wspomnienie Aniołów Stróżów). Obchody wspomniane wyżej, jak i te dwa poświęcone w szczególny sposób czci aniołów, potwierdzają słowa prefacji: „Przez wspaniałość świata niewidzialnych duchów poznajemy, jak jesteś [Boże!] niezmierzony i godny miłości ponad całe stworzenie”.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 Dekretu ogólnego w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim wydanym przez Konferencję Episkopatu Polski w dniu 13 marca 2018 r. (dalej: Dekret) informuję, że:

  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Diecezja Płocka z siedzibą przy ul. Tumskiej 3 w Płocku, reprezentowana przez Biskupa Płockiego;
  2. Inspektor ochrony danych w Diecezji Płockiej, tel. 24 262 26 40, e-mail: inspektor@diecezjaplocka.pl;
  3. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu zapewnienia bezpieczeństwa usług, celu informacyjnym oraz pomiarów statystycznych;
  4. Przetwarzanie danych jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności, gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem;
  5. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych jest Diecezja Płocka oraz Redaktor Strony.
  6. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do publicznej kościelnej osoby prawnej mającej siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  7. Pani/Pana dane osobowe z uwagi na nasz uzasadniony interes będziemy przetwarzać do czasu ewentualnego zgłoszenia przez Pana/Panią skutecznego sprzeciwu;
  8. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania zgodnie z Dekretem;
  9. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Kościelnego Inspektora Ochrony Danych (adres: Skwer kard. Stefana Wyszyńskiego 6, 01-015 Warszawa, e-mail: kiod@episkopat.pl), gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy Dekretu;
  10. Przetwarzanie odbywa się w sposób zautomatyzowany, ale dane nie będą profilowane.

 


Opuść stronę